"Moderne" Chinese Postwaardestukken
(in een thematische tentoonstelling)

Velen van ons, en wij bij de MFN allemaal, zijn thematisch verzamelaar. We verzamelen van alles rond een thema, bijvoorbeeld motorfiets. Wie op Delcampe of eBay zoekt op "Motorfiets, China" krijgt een grote verscheidenheid aan Chinese Postwaardestukken op zijn scherm. Dit kunnen kaarten zijn met fraaie afbeeldingen of kaarten met een scheurlabel met daarop een loterijnummer.
In eerste instantie bepaalt de afbeelding, samen met de prijs, of de kaart wel of niet wordt aangeschaft.
Wie kritischer is, kiest alleen postwaardestukken en postzegels die zijn uitgegeven of goedgekeurd door een officiële instantie. Postzegels of postwaardestukken die hier niet aan voldoen zijn volgens de richtlijnen van de FGIP en ook KNBF privé-producten of maakwerk, en eigenlijk niet gewenst in een verzameling. Maar richtlijnen gaan over van alles en nog wat, maar NIET over wat je thuis in je verzameling wenst te steken. Verzamelaars die meedoen aan tentoonstellingen worden door juryleden wel hierop gewezen.

Hoewel het niet van invloed is op je privécollectie is het wel leuk/goed om te weten wat het verschil is tussen de officiële en niet-officiële moderne postwaardestukken van de Volksrepubliek China.
Op het eerste gezicht lijkt het moeilijk om onderscheid te maken, maar er gloort hoop aan de horizon. Alle door de Chinese Post of door een officieel agentuur uitgegeven postwaardestukken zijn te herkennen aan typeaanduidingen en registratienummers.

Het overzicht van typeaanduidingen is te vinden in een Chinese catalogus van postwaardestukken:

Het hieronder afgebeelde postwaardestuk met enkele motorrijders op de brug lijkt in orde, maar is toch een uitzondering. Type GZYZ staat niet in de tabel.

Het registratienummer is te vinden op de voor- of achterkant van de stukken, volgens een vaststaand schema:
<type>, <serienummer>, <aantal stuks>, <volgnummer in de serie>, <jaartal>, <eventueel lettertype>.

Jaartal en lettertype ontbreken bij deze kaart:

Hieronder volgt een ander postwaardestuk dat ondanks dat het er erg officieel uitziet toch niet aan de criteria voldoet.

Naast de onbekende typeaanduiding wordt het voorafgegaan door het jaartal van uitgifte. Jaar van uitgifte 1999, agentschap (in Chinese karakters), type FGM, serienummer 404, volgnummer kaart 1 in serie van 2. Ook type FGM komt niet voor in de tabel.

Zijn er dan helemaal geen postwaardestukken die aan de juiste criteria voldoen? Jawel, voldoende.

Hier een Regular Stamped Envelop (een "gewoon gefrankeerde envelop"). De envelop is gefrankeerd middels een ingedrukte zegel Hibiscus Flower 80f.
Dat het een "officiële" uitgifte betreft is te zien aan de typeaanduiding PF. Het schema voor dit type enveloppen is: <jaartal>, <serienummer>, <type>, <volgnummer in de serie>.

Bij de enveloppen kennen we ook nog de types PMF, MF, LF, ZF en JF.
Van die laatste nog een mooi voorbeeld.

De typeaanduiding JF staat voor envelop met zegel. Verdere verklaring van het registratienummer: type (JF), serienummer (43), volgnummer (envelop 1 in serie van 1) en jaartal (1994).

Naast enveloppen zijn er ook diverse soorten kaarten uitgegeven. Zowel landelijke als regionale.
Special stamped postcards zijn, naast typeaanduiding TP, te herkennen aan de speciale ingedrukte zegelafbeeldingen. Het registratienummer kan op de voor- of achterkant van het postwaardestuk te vinden zijn.
Het hier afgebeelde postwaardestuk is er een uit een serie van 4 van "Mei Lang Fan in de opera".
Het registratienummer is als volgt: type (TP), reeks (2), volgnummer (4 van 4), editie 1994.
De naam van de opera is "The Broken Bridge".

De Loterijkaarten spelen een heel aparte rol.
De loterij wordt geleid door "China Wellfare Lottery", onder auspiciën van het Ministerie van Financiën. De kaarten worden aangemaakt met een lotnummer, en zijn aan de adreszijde voorzien van een ingedrukte zegel. Die ingedrukte zegels laten het jaarlijkse sterrenbeeld van de dierenriem zien. Toen op 1 december 1991 de eerste loterijkaart verscheen was deze voorzien van een ingedrukte zegel van de aap, 1992 was het jaar van de aap. In 1993 volgde een loterijkaart met als zegel de haan, 1994 met hond, 1995 met varken enzovoorts. Op de laatste dag van het Chinees Nieuwjaar is de trekking, daarna kan de gelukkige met zijn scheurlabel met het lotnummer zijn prijs van 5000 yuan ophalen.
Evenals bij de brieven en kaarten zijn ook bij de loterijkaarten nationale (type HP) en regionale (type BK en PG) kaarten te onderscheiden. Hier op de volgende pagina een nationale.

De volgende kaart is voorzien van typeaanduiding (HP), jaar (1999) en volgnummer (kaart 7 van de 12).

De regionale loterijkaarten werden hoofdzakelijk door bedrijven besteld bij regionale reclame-agentschappen. Ze werden als nieuwjaarsgroet aan werknemers en klanten gestuurd. Alle toegevoegde druk op de regionale kaarten is door de posterijen goedgekeurd, en ze bevatten op de beeldzijde van de kaart een registratienummer volgens de volgende schema's:

Nieuwjaarskaarten: <jaar>, <agentschap>, BK, <afbeelding>, <eventueel volgnummer>
Voorbeeld Nieuwjaarskaart:

Jaar (2006), agentschap (1011), BK, afbeelding (0126).

Deze kaart werd in 2006 in de regio Jiangsu vermoedelijk in een set van 4 kaarten verkocht voor ¥ 4,80 (4 yuan en 80 fen). Per kaart was de prijs dus ¥ 1,20. Duidelijk meer dan de 50 fen frankeerwaarde. Het verschil was de loterijbijdrage.

Regionaal toegevoegde druk op kaarten: <jaar>, <agentschap>, BK, <afbeelding>, <eventueel volgnummer>
Voorbeeld Regionaal toegevoegde druk op kaart:

Jaar (1997), agentschap (Su in chinese karakters), BK, afbeelding (0035).

De normale frankeerwaarde van de kaart was 15 fen, maar vanwege de loterijbijdrage was de verkoopprijs 0,80 yuan.

Andere loterijkaarten: <jaar>, <agentschap>, PG, <afbeelding>, <eventueel volgnummer>
Voorbeeld andere loterijkaart:

Jaar (2000), agentschap (Chinese karakters), PG, serie (0088), afbeelding (102 van 200).

Hebben we dan alle Chinese postwaardestukken ondergebracht? Het antwoord daarop is nee.
Er zijn heel veel kaarten uitgegeven, vaak officiële postwaardestukken, met privé-opdrukken zonder goedkeuring van de Chinese Post. Vaak ontbreken ook de registratienummers op deze kaarten. Deze kaarten kunnen beter niet opgenomen worden in een tentoonstellingsverzameling. Tenzij... de kaart een essentieel onderdeel van het thematisch verhaal weergeeft. In dat geval kan de kaart met de juiste omschrijving wel getoond worden, maar zal geen extra punten opleveren.

Toch zijn er loterijkaarten uitgegeven waarop wel een registratienummer staat vermeld, maar waar de typeaanduiding ontbreekt. De volgende kaart is daarvan een voorbeeld.

De kaart heeft als registratienummer: jaar (2002), agentschap (0900), serie (0139) en volgnummer (kaart 1 van 4). Het lotnummer op de beeldzijde is 055804.
Dit zou een particuliere uitgifte zijn. Maar zouden er particulieren of bedrijven zijn die met medeweten van de autoriteiten een loterij organiseren middels zulke postwaardestukken?

Voor kaarten na 2008 met een registratienummer zonder typeaanduiding is de procedure met betrekking tot postgoedkeuring nog niet duidelijk. Dit vraagt nog om nader onderzoek. Hoort bovenstaande kaart uit 2002 daar ook bij?

Andere voorbeelden die bij mij nog vragen oproepen:

Alle drie de stukken hebben op de kaart een blokje staan met daar de adresgegevens, postcode, telefoon, telex etc. Geen registratienummer op de voor- of achterkant van de kaarten en volgens het verhaal zijn dit private uitgiften. Maar wel weer met een loterijstrook.

Ik hoop dat jullie met andere ogen naar de Chinese postwaardestukken gaan kijken. Mocht er in de toekomst meer bekend worden dan zal ik daar melding van maken.

Nico Helling

Origineel artikel:     Peter Lang, Motivgruppe Musik e.V.
Vertaling:                 Arnold van Berkel
Afbeeldingen:          Nico Helling en Delcampe (kaart 5)

Naar boven   -   Terug naar vorige pagina   -   Home